![Sernik wiedeński](https://lp.tvokazje.pl/wp-content/uploads/2024/05/Sernik-wiedenski-150x150.jpeg)
Sernik wiedeński
2024-05-28![Zdjęcie chłodnika litewskiego](https://lp.tvokazje.pl/wp-content/uploads/2024/06/Chlodnik-litewski-150x150.jpeg)
Chłodnik litewski
2024-06-07Fasolka po bretońsku jest tradycyjnym daniem, zawierającym jak nazwa wskazuje fasolę. Ale inaczej niż ta nazwa sugeruje, nie pochodzi z Bretanii. Jej korzenie sięgają kuchni rdzennych Amerykanów, a nawiązuje do angielskiej fasoli pieczonej. W obecnej wersji jest to popularna w naszym kraju potrawa kuchni polskiej z ugotowanej fasoli białej, kiełbasy, mięsa i przypraw, w sosie pomidorowym. To jedno z dań, które można gotowe zakupić w słoikach lub puszkach. Z pewnością przygotowane samodzielnie jest dużo smaczniejsze i zdrowsze, a do tego nie ma niepożądanych dodatków.
Czy fasolka po bretońsku pochodzi z Bretanii?
Bretania to region w północno – zachodniej Francji. Polska nazwa tej potrawy wskazuje, jakoby stamtąd miała pochodzić. Rodowód owszem, posiada zagraniczny, jednak zasadniczo wywodzi się z Ameryki, a dokładnie z kuchni indiańskiej. Rdzenni Amerykanie jedli potrawę z pieczonej fasoli. Angielscy koloniści z Nowej Anglii mieli ją tam w XVII wieku zaadoptować, a potem danie rozprzestrzeniło się na całe Stany Zjednoczone i dotarło do Kanady. Dzięki późniejszej, przemysłowej produkcji pieczonej fasolki w puszkach, prawdopodobne trafiła do Europy. Dużą popularność zyskała w Wielkiej Brytanii, zwłaszcza jako danie śniadaniowe. Choć historia samej potrawy z pieczonej fasoli w Europie zdaje się mieć dużo dłuższą i ciekawą historię.
Skąd taka nazwa i jaka jest historia potrawy z fasoli?
Teorii na temat tego, dlaczego w Polsce ta potrawa z fasolki nazywa się po bretońsku, jest wiele. Bo w znanej nam wersji, jest to potrawa kuchni polskiej. Być może nazwa odnosi się do “à la bretonne”, które we Francji oznacza tyle, co danie z fasolką w składzie. Mogła to być potrawa z użyciem coco de Paimpol, drobnej fasoli białej z Bretanii przypominającej naszego Jasia, w sosie pomidorowym z ziołami.
Inna teoria ze strony NCK podaje, że być może popularna na południu Francji potrawa fasolowa cassoulet, trafiła do nas po wojnach napoleońskich, a może powstaniach w Bretanii. Cassoulet to rodzaj bigosu lub gulaszu z fasoli z mięsami i kiełbasą, zwykle gotowanych w glinianym garnku. Być może dotarła do Polski w podobnej do tamtejszej wersji, bo nazwa fasolka po bretońsku mogła już w XIX wieku być u nas używana.
Choć sam cassoulet podobno został wymyślony w Anglii, a z kolei danie z pieczonej fasoli miało być tam znane już w średniowieczu. Mogło by to potwierdzać teorię z angielskimi kolonistami, którzy mieli pod siebie zmodyfikować w Ameryce potrawę z pieczonej fasoli. Istnieje przy tym teza, że do Francji danie dotarło dzięki emigracji Brytyjczyków do tego kraju. Stamtąd przepis zbliżony do dzisiejszego miał dotrzeć do Polski.
Klasyk polskiej kuchni o zagranicznym pochodzeniu
Mówiąc w skrócie wygląda na to, że zaadoptowane w Ameryce przez kolonistów rdzenne danie z fasolą pod znane im przepisy trafiło na Wyspy, stamtąd do Francji, a stamtąd do Polski. Może wywodzić się od amerykańskiego i brytyjskiego „baked beans”, czyli pieczonej fasoli, która w Wielkiej Brytanii nieraz bywa duszona w sosie. Jednak różni się od znanej nam wersji, i można domniemywać skąd wzięła się polska nazwa. A tu istnieje jeszcze jedna teoria. Podczas okupacji rzymskiej mieszkańców obecnych Wysp nazywano Britonami. Być może stąd nazwa, która przeszła potem transformację z britońskiej na bretońską.
Nie zmienia to faktu, że fasolka po bretońsku uznawana jest za typowo polskie danie. Jakieś pochodzenie francuskie, a bardziej brytyjskie ma. Choć w naszej wersji jest bardziej polskie niż francuskie czy brytyjskie. Może być tak, że zadomowiło się w naszej kuchni i jest uznawane w niej za tradycyjne. Podstawę tego dania zawsze stanowi gotowana fasola w sosie pomidorowym, z dodatkiem mięsa i kiełbas, a niekiedy warzyw, oraz majeranku i innych przypraw. Dzięki temu zalicza się do jednych z najbardziej sycących i jednogarnkowych potraw. W przygotowaniu jest dość czasochłonna, ale z pewnością warta przyrządzenia. Tym bardziej, że można ją wekować. Co ważne, nie traci na smaku nawet wielokrotnie odgrzewana. Przeciwnie. A w połączeniu z pieczywem może zastąpić cały obiad.
Zdrowa fasola
Fasola jest bardzo zdrowa, zawiera dużą ilość białka oraz witamin z grupy B, i może wykazywać korzystne działanie na nasz organizm. To jedno z najpopularniejszych warzyw, wykorzystywanych w różnych odmianach niemal na całym świecie. W tym daniu powinna być długo namaczana, choć drogę na skróty stanowi wersja konserwowa. Najlepsze są też świeże pomidory, a mięso podwędzane. Dobry koncentrat pomidorowy też się sprawdzi. Wraz z fasolą jest źródłem minerałów takich jak żelazo, magnez i potas, a także błonnika, likopenu i folianów. Pomimo, że jest to potrawa kaloryczna, to dostarcza też wielu wartościowych składników odżywczych. Jest też dość ciężkostrawna, a fasola może powodować wzdęcia. Dlatego dobrze ją długo moczyć, a do potrawy dodawać przyprawy je niwelujące.
My przedstawiamy przepis na tradycyjną w Polsce fasolkę z fasoli suchej, boczku, kiełbasy oraz passaty pomidorowej.
Fasolka po bretońsku
Kategoria: fasola, fasolka, fasolka po bretońsku, obiad, kuchnia polska, przepisyStopień trudności średni8
porcje2
godziny30
minut2
godzinySkładniki
500 g suchej fasoli Piękny Jaś
300 g wędzonego boczku ze skórą
400 g kiełbasy
2 cebule
3 ząbki czosnku
4 liście laurowe
6 ziarenek ziela angielskiego
4 ziarenka czarnego pieprzu
2 łyżeczki suszonego majeranku
sól i czarny pieprz
opcjonalnie słodka papryka wędzona
400 g gęstej passaty pomidorowej + 2 łyżki koncentratu pomidorowego
Przygotowanie
- Fasolę zalej wodą przynajmniej 10 centymetrów nad jej poziom, i odstaw na całą noc do namoczenia.
- Następnego dnia odcedź wodę od moczenia na sitku, przepłucz fasolę pod bieżącą wodą, włóż do garnka i zalej wodą do jej zakrycia.
- Odetnij skórę z boczku.
- Do garnka z fasolą włóż skórę, pieprz, ziele angielskie oraz liść laurowy, zagotuj i gotuj na średnim ogniu pod przykryciem około półtorej godziny.
- W międzyczasie resztę boczku pokrój w kostkę, kiełbasę pokrój w półplasterki, cebulę pokrój w kosteczkę, a czosnek drobno posiekaj.
- Kiedy fasola zmięknie, zmniejsz ogień i wyjmij skórę oraz przyprawy, jeśli trzeba dodaj łyżeczkę soli.
- Na patelni podsmaż boczek do wytopienia się tłuszczu i lekkiego zarumienienia.
- Dodaj boczek do fasoli.
- Na wytopionym tłuszczu przesmaż cebulkę, dodaj czosnek i smaż przez 2 minuty, dodaj kiełbasę i smaż mieszając kilka minut, żeby kiełbasa była obsmażona.
- Zawartość patelni przełóż do fasoli, dodaj passatę oraz przecier, wymieszaj, dodaj majeranek, sól oraz pieprz i paprykę.
- Gotuj całość na małym ogniu bez przykrycia około 15 minut, w razie potrzeby dopraw jeszcze solą i pieprzem. Gotuj tyle czasu, żeby składniki się połączyły, a sos zgęstniał.
- Podawaj fasolkę z pieczywem, posypaną świeżą natką pietruszki.
Uwagi
- Jeśli podczas gotowania woda wyraźnie wyparuje, dolewaj zagotowanej wody, żeby fasola cały czas była zakryta.
- Możesz gotować fasolę w bulionie warzywnym na bazie włoszczyzny.
- Jeśli boczek i kiełbasa nie były mocno tłuste, do smażenia dodaj trochę oleju.
- Zamiast passaty możesz użyć pomidory z puszki, lub dać tylko koncentrat z kartonu w większej ilości.
- Jeśli wolisz bardziej gęste danie, po ugotowaniu odsącz fasolkę, zostawiając trochę wody. Możesz też w razie potrzeby zagęścić ją zasmażką.
- Fasolka po bretońsku dobrze smakuje również na drugi dzień.